WordPress vs maatwerk website

WordPress of maatwerk website: wat past bij jouw bedrijf?

WordPress is al jaren een van de meest gebruikte systemen om websites mee te bouwen. Ook bij PLUGIN hebben we er jarenlang websites, thema's en vooral maatwerk plugins mee ontwikkeld. Dat doen we nog steeds wanneer WordPress goed bij een project past.

Toch beginnen we tegenwoordig niet meer automatisch bij WordPress.

We bouwen steeds vaker maatwerk websites en digitale platforms op basis van onze eigen technische basis en CMS.

Niet omdat WordPress ineens een slechte oplossing is. En ook niet omdat maatwerk automatisch beter, sneller of veiliger is.

De belangrijkste verandering zit in onze manier van werken.

Waar volledig maatwerk vroeger betekende dat vrijwel alles opnieuw ontwikkeld moest worden, hebben we inmiddels een eigen basis waarin veel terugkerende onderdelen al aanwezig zijn. Daardoor kunnen we een website specifiek voor een organisatie bouwen zonder voor ieder project opnieuw een compleet CMS te ontwikkelen.

WordPress is daardoor voor ons één van de mogelijke oplossingen geworden, in plaats van standaard het vertrekpunt.

Maar wanneer kies je voor WordPress en wanneer voor maatwerk?

WordPress, maatwerk WordPress en volledig maatwerk zijn niet hetzelfde

De term maatwerk website wordt nogal breed gebruikt.

Een website kan bijvoorbeeld volledig op WordPress draaien, maar wel een uniek ontwerp en een volledig zelfontwikkeld thema hebben. Het ontwerp en de techniek rondom dat thema zijn dan maatwerk, terwijl WordPress het onderliggende CMS blijft.

Grofweg zijn er drie varianten.

1. WordPress met een bestaand thema of pagebuilder

De website wordt grotendeels opgebouwd met bestaande thema's, componenten en plugins.

Dat kan een efficiënte oplossing zijn wanneer de eisen relatief standaard zijn en snelheid of budget zwaar meewegen.

2. WordPress met maatwerk ontwikkeling

WordPress blijft het CMS, maar het thema, specifieke functionaliteit of plugins worden speciaal voor de website ontwikkeld.

Dit is jarenlang een belangrijk deel van ons werk geweest en ook nu ontwikkelen we nog maatwerk binnen WordPress wanneer dat de beste oplossing is.

3. Volledig maatwerk met een eigen CMS

De website wordt buiten WordPress ontwikkeld en het beheersysteem wordt ingericht rondom precies de onderdelen die voor die website nodig zijn.

Bij PLUGIN gebruiken we hiervoor onze eigen technische basis. Algemene onderdelen hoeven we daardoor niet steeds opnieuw te ontwikkelen, terwijl we wel volledige vrijheid houden over de website zelf.

Alle drie kunnen een goede keuze zijn.

De techniek hoort uiteindelijk het project te volgen, niet andersom.

Waarom WordPress nog steeds een goede keuze kan zijn

WordPress heeft een aantal sterke eigenschappen die niet verdwijnen omdat maatwerk toegankelijker is geworden.

WordPress is Open Source

Een belangrijk voordeel van WordPress is dat het open source software is.

Je bent niet afhankelijk van één leverancier die als enige begrijpt hoe het systeem werkt. Er zijn er in Nederland ontzettend veel ontwikkelaars en bureaus die WordPress kunnen onderhouden en verder ontwikkelen.

Een WordPress website is daardoor relatief eenvoudig overdraagbaar.

Bij een eigen CMS is die afhankelijkheid groter. Daar moet je als organisatie bewust rekening mee houden. Voor sommige bedrijven is die overdraagbaarheid een zwaarwegend argument om juist voor WordPress te kiezen.

Een enorm ecosysteem

Voor vrijwel iedere veelvoorkomende functionaliteit bestaat binnen WordPress al een oplossing.

Denk aan:

• formulieren;

• webshops;

• meertaligheid;

• SEO-functionaliteit;

• memberships;

• agenda's;

• betaalmethodes;

• externe koppelingen.

Wanneer een bestaande plugin precies doet wat nodig is, kan dat enorm veel ontwikkeltijd besparen. Het heeft weinig zin om functionaliteit opnieuw te ontwikkelen wanneer er al een goede, onderhouden oplossing beschikbaar is.

WooCommerce is daar een duidelijk voorbeeld van. Voor veel webshops is het simpelweg een logische keuze.

De kracht van plugins is tegelijkertijd een nadeel

Het enorme plugin-ecosysteem is een van de grootste voordelen van WordPress, maar kan tegelijkertijd een zwakte worden.

Een website begint bijvoorbeeld met WordPress, een thema en enkele plugins.

Na verloop van tijd komen daar steeds meer onderdelen bij:

• een formulierplugin;

• SEO-plugin;

• cachingplugin;

• beveiligingsplugin;

• custom fields;

• redirects;

• cookiebeheer;

• koppelingen;

• een pagebuilder;

• uitbreidingen voor die pagebuilder.

Voor ieder afzonderlijk onderdeel kan daar een prima reden voor zijn. Maar iedere plugin betekent ook een extra dependency.

Plugins worden door verschillende leveranciers ontwikkeld, hebben hun eigen releasecyclus en kunnen onderling conflicteren. Een plugin kan worden verkocht, niet langer onderhouden worden of een nieuwe licentiestructuur krijgen.

Bij een website die jarenlang doorgroeit, kan zo ongemerkt een behoorlijk technisch landschap ontstaan. Bij onze maatwerk websites proberen we het aantal van die bewegende onderdelen bewust beperkt te houden.

Niet omdat dependencies per definitie slecht zijn, maar omdat iedere dependency uiteindelijk ook onderhoud betekent.

Is WordPress onveilig?

WordPress wordt regelmatig als onveilig bestempeld. Dat is te kort door de bocht.

Een goed ontwikkelde en onderhouden WordPress website kan prima veilig zijn. WordPress heeft door zijn enorme marktaandeel alleen wel een bijzondere positie.

Een aanvaller hoeft jouw bedrijf of website helemaal niet te kennen. Geautomatiseerde bots kunnen op enorme schaal websites scannen op bekende WordPress-versies, plugins en kwetsbaarheden.

Ze zoeken bijvoorbeeld naar websites die:

• WordPress gebruiken;

• een bepaalde plugin hebben geïnstalleerd;

• een kwetsbare versie draaien;

• bekende endpoints beschikbaar hebben.

Wanneer een veelgebruikte plugin een beveiligingslek bevat, ontstaat daardoor direct een groot interessant aanvalsoppervlak.

Een eigen CMS is minder interessant voor zulke specifiek op WordPress gerichte aanvallen. Dat betekent alleen niet dat maatwerk automatisch veiliger is.

Ook maatwerksoftware kan kwetsbaarheden bevatten. Denk aan onvoldoende autorisatiecontroles, onveilige uploads, verkeerd ingestelde servers, gelekte API-sleutels of verouderde softwarebibliotheken.

Veiligheid wordt uiteindelijk bepaald door de manier waarop software wordt ontwikkeld, ingericht, bijgewerkt en gemonitord.

Is maatwerk sneller dan WordPress?

Ook daar bestaat geen simpel ja of nee op.

Een goed gebouwde WordPress website op goede hosting kan uitstekend presteren. Het verschil zit vooral in hoeveel controle je hebt over wat er daadwerkelijk wordt geladen en uitgevoerd.

WordPress moet geschikt zijn voor miljoenen verschillende websites. Thema's en plugins worden vaak ontwikkeld voor allerlei scenario's tegelijk.

Daardoor kan een website functionaliteit bevatten die voor dat specifieke project nauwelijks wordt gebruikt.

Bij maatwerk kunnen we veel directer werken.

Heeft een website alleen projecten, nieuws, medewerkers en een contactformulier nodig? Dan hoeven we geen systeem mee te leveren dat ook tientallen andere soorten pagina's, widgets en layouts ondersteunt. We bouwen wat nodig is.

Dat maakt het eenvoudiger om de technische basis compact te houden en gericht te optimaliseren. Maar ook maatwerk kan langzaam worden wanneer het slecht wordt ontwikkeld. Maatwerk geeft vooral meer controle. Geen automatische garantie op snelheid.

Een CMS hoeft niet zoveel mogelijk te kunnen

Dit is een belangrijk uitgangspunt in de manier waarop we bij PLUGIN tegenwoordig websites bouwen.

Veel CMS'en proberen zo flexibel mogelijk te zijn.

Alles moet aanpasbaar zijn. Iedere layout moet gebouwd kunnen worden. Iedere gebruiker moet tientallen instellingen tot zijn beschikking hebben.

Dat klinkt aantrekkelijk, maar in de praktijk is meer flexibiliteit niet altijd beter.

Een medewerker die alleen projecten hoeft toe te voegen, wil waarschijnlijk gewoon:

• een projectnaam invullen;

• foto's toevoegen;

• een omschrijving schrijven;

• een categorie selecteren;

• het project publiceren.

Daar is geen complete pagebuilder voor nodig.

Bij ons eigen CMS richten we de beheeromgeving daarom in rondom de inhoud van de website.

• Een medewerker bestaat bijvoorbeeld uit naam, functie, foto en contactgegevens.

• Een vestiging heeft een adres, openingstijden en contactgegevens.

• Een project heeft precies de velden die voor projecten relevant zijn.

De structuur van de website blijft daardoor consistent en gebruikers hoeven niet zelf webdesigner te worden om content te kunnen beheren. Soms is minder kunnen juist prettiger.

Waarom maatwerk voor ons interessanter is geworden

Traditioneel was prijs een belangrijk argument tegen maatwerk, en terecht.

Wanneer je voor iedere website opnieuw gebruikersbeheer, mediabeheer, SEO-instellingen, redirects, navigatie, formulieren en contentblokken moet ontwikkelen, lopen de ontwikkelkosten snel op.

Dat was voor ons vroeger ook een belangrijke reden om vaak voor WordPress te kiezen. Daar is veel verandering in gekomen.

We hebben door de jaren heen een eigen technische basis ontwikkeld waarin veel onderdelen die we steeds opnieuw nodig hebben al aanwezig zijn.

Denk aan de fundering van het CMS, gebruikersbeheer en andere terugkerende website functionaliteit. Die basis gebruiken we opnieuw, maar de website die erop wordt gebouwd hoeft daardoor niet generiek te worden.

We beginnen dus niet iedere keer bij nul, terwijl we wel de vrijheid van maatwerk houden.

Daardoor is maatwerk tegenwoordig ook interessant voor bedrijfswebsites waarvoor een volledig eigen systeem een aantal jaren geleden financieel nauwelijks logisch was.

Ook heeft AI een aandeel in dat het bouwen van maatwerk websites makkelijker is geworden. Samen met een developer die richting geeft kunnen veel functies binnen veel kortere tijd ontwikkeld worden.

Het PLUGIN CMS moet juist geen tweede WordPress worden

We hebben geen ambitie om zelf WordPress opnieuw te bouwen. Dat zou weinig toevoegen. WordPress beschikt na jaren ontwikkeling over een gigantisch ecosysteem dat je niet zomaar even nabouwt.

Ons uitgangspunt is precies het tegenovergestelde. De technische basis bevat wat we vaak nodig hebben. Daarna voegen we alleen toe wat voor de betreffende website of organisatie relevant is.

Een eenvoudige bedrijfswebsite krijgt een eenvoudig CMS. Een website met projecten, medewerkers en vestigingen krijgt daar specifieke beheermogelijkheden voor.

Moet een website gekoppeld worden aan een extern systeem? Dan kan die koppeling rechtstreeks onderdeel van de applicatie worden.

Moet een website later uitgroeien tot een klantenportaal of digitaal platform? Dan kunnen we de architectuur daar vanaf het begin op voorbereiden. Het CMS volgt de website en de organisatie, in plaats van dat de organisatie zich moet aanpassen aan het CMS.

Van website naar digitaal platform

Het onderscheid wordt vooral interessant wanneer een website verder gaat dan pagina's, nieuwsberichten en een contactformulier.

Bij PLUGIN bouwen we naast websites ook digitale platforms en maatwerkapplicaties.

Daarbij komen al snel zaken kijken als:

• CRM-koppelingen;

• ERP-software;

• externe API's;

• klantportalen;

• dashboards;

• productdatabases;

• calculators;

• configurators;

• offerteprocessen;

• interne bedrijfssoftware.

Veel hiervan kan ook binnen WordPress worden gebouwd.

We hebben zelf jarenlang maatwerk plugins ontwikkeld die precies dat deden.

Maar naarmate een website meer applicatielogica bevat, wordt de vraag steeds relevanter of WordPress nog het juiste basis is.

Soms is Wordpress de oplossing maar, soms wordt WordPress vooral een extra laag waar de eigenlijke applicatie omheen gebouwd moet worden.

In dat laatste geval kiezen we liever rechtstreeks voor een technische architectuur die past bij wat we willen bouwen.

Onderhoud verdwijnt bij maatwerk niet

Een eigen CMS betekent niet dat een website nooit meer hoeft te worden bijgewerkt.

Alle software heeft onderhoud nodig.

Bij WordPress heb je bijvoorbeeld te maken met:

• WordPress core updates;

• pluginupdates;

• theme updates;

• PHP-versies;

• beveiligingsupdates;

• compatibiliteit tussen plugins.

Bij maatwerk heb je onder andere:

• frameworkupdates;

• externe libraries;

• serverupdates;

• PHP-updates;

• database-updates;

• beveiligingsupdates.

Het verschil zit dus niet tussen wel onderhoud en geen onderhoud.

Het verschil zit vooral in welke afhankelijkheden er zijn, hoeveel dat er zijn en hoeveel controle je daar zelf over hebt.

Wij proberen externe afhankelijkheden bewust te beperken. Maar alles zelf ontwikkelen om maar geen dependencies te hebben is net zo goed geen verstandige strategie.

Een belangrijk nadeel van maatwerk: afhankelijkheid van de ontwikkelaar

Maatwerk heeft ook duidelijke nadelen. Een daarvan is vendor lock-in.

Vrijwel ieder gespecialiseerd WordPress bureau kan een bestaande WordPress website overnemen. Bij een eigen CMS moet een andere ontwikkelaar zich eerst verdiepen in de gebruikte techniek en structuur.

Wanneer kiezen wij bij PLUGIN voor WordPress?

We hebben jarenlang met WordPress gewerkt en die kennis gooien we niet overboord omdat we tegenwoordig meer maatwerk bouwen.

WordPress kan bijvoorbeeld logisch zijn wanneer:

• WordPress een expliciete eis van de organisatie is;

• een bestaande WordPress website verder ontwikkeld moet worden;

• een specifieke plugin heel veel maatwerk voorkomt;

• WooCommerce uitstekend aansluit op de gewenste webshop;

• overdraagbaarheid tussen verschillende bureaus zwaar weegt;

• een open source CMS een harde eis is.

Ook ontwikkelen we nog steeds maatwerk binnen WordPress wanneer dat nodig is.

Wanneer kiezen we eerder voor maatwerk?

Onze eigen maatwerkbasis wordt interessanter wanneer:

• een website specifieke functionaliteit nodig heeft;

• meerdere externe systemen gekoppeld moeten worden;

• het CMS moet aansluiten op specifieke werkprocessen;

• performance en technische controle belangrijk zijn;

• de website later richting platform of applicatie moet kunnen groeien;

• we het aantal externe plugins en dependencies beperkt willen houden;

• een traditioneel CMS vooral mogelijkheden toevoegt die helemaal niet nodig zijn.

En doordat we de algemene technische basis inmiddels niet meer iedere keer opnieuw hoeven te ontwikkelen, geldt dat steeds vaker ook voor relatief normale bedrijfswebsites.

Maatwerk hoeft niet pas interessant te worden wanneer je een enorm softwareplatform wilt laten ontwikkelen.

WordPress of maatwerk: wat is uiteindelijk beter?

Er is geen winnaar.

WordPress is open source, breed ondersteund en beschikt over een ecosysteem dat vrijwel geen enkel maatwerk CMS kan evenaren.

Maatwerk geeft meer controle en vrijheid en kan veel specifieker worden ingericht rondom een organisatie, haar content en haar processen.

Voor PLUGIN is vooral het vertrekpunt veranderd.

Een aantal jaar geleden begonnen we bij een nieuwe website vaak automatisch met WordPress en bekeken we vervolgens hoe we het project daarin konden realiseren.

Tegenwoordig draaien we die vraag om.

Wat moet deze website of dit digitale platform kunnen? Daarna bepalen we welke techniek daar het beste bij past. Soms is dat WordPress. Steeds vaker is dat onze eigen maatwerk basis. En soms blijkt een website eigenlijk het begin van een veel groter digitaal platform te zijn.

Dat is voor ons uiteindelijk waar maatwerk vooral interessant wordt: niet omdat we per se alles zelf willen bouwen, maar omdat we niet willen dat de gekozen techniek bepaalt wat we kunnen bouwen.